Biologiske og kjemiske undersøkelser i elver i Vestland vannregion høsten 2021

Vassovervakinga i Vestland vassregion hausten 2021 har kartlagt den økologiske tilstanden i 72 utvalde elver og bekker fordelt på ni ulike vassområde. Målet med undersøkinga var primært å avdekke negative effektar frå overgjødsling (eutrofiering) knytt til landbruk, spreidd busetnad og kommunale pastreinsanlegg. Resultata viser ein stor variasjon i tilstand, der berre fire lokalitetar fekk statusen «svært god», medan 27 hamna i kategorien «god».

Rapporten avdekker urovekkjande funn i fleire vassdrag, der 16 av dei undersøkte lokalitetane vart klassifiserte med «dårlig» eller «svært dårlig» økologisk tilstand. Særleg i vassområde som Sunnfjord, Ytre Sogn og Nordfjord vart det målt svært høge verdiar av fosfor og nitrogen, noko som tyder på ein betydeleg forureiningsbelastning. Ved fleire stasjonar, som for eksempel i Førlandsvatnet og Løyken, var næringsstoffverdiane så høge at dei åleine tilsvarte dårlegaste tilstandsklasse.

Tilstandsklassifiseringa er basert på både vasskjemi og biologiske indikatorar som bunndyr og begroingsalger. I mange tilfelle var det bunndyrindeksen (ASPT) som var avgjerande for den dårlege plasseringa, då sensitive artar forsvinn når vatnet vert belasta med organisk materiale og får lågare oksygennivå. Rapporten konkluderer med at det er eit tydeleg behov for vidare oppfølging og tiltak i vassdraga som ikkje når målet om minst «god» økologisk tilstand innan fristen i vassforskrifta.