Evaluering av verdsarvsatsinga Vestnorsk fjordlandskap

Denne rapporten frå Telemarksforsking gjev ei grundig evaluering av verdsarvsatsinga i Vestnorsk fjordlandskap (Geirangerfjorden og Nærøyfjorden) etter nesten 15 år med status som verdsarv. Føremålet med evalueringa har vore å sjå på korleis forvaltninga har fungert, kva effektar satsinga har hatt for lokalsamfunna, og korleis ein kan styrke arbeidet med å bevare verdiane i framtida. Rapporten byggjer på intervju med lokale aktørar, forvaltarar og politikarar, samt analyse av styringsdokument.

Evalueringa viser at verdsarvstatusen har vore ein stor suksess for reiselivet og merkevarebygginga av regionen, men peikar samstundes på store utfordringar knytte til besøksforvaltning og press på sårbare naturområde. Ein sentral del av rapporten drøftar spenningsfeltet mellom det strenge naturvernet og ønsket om lokal næringsutvikling. Det blir trekt fram at sjølv om verdsarvstatusen har gjeve auka merksemd og prestisje, har det vore krevjande å sikre nok ressursar til praktisk skjøtsel, slik som vedlikehald av kulturlandskap og stiar.

Rapporten konkluderer med at det er behov for ein meir heilskapleg styringsmodell og betre samhandling mellom dei ulike forvaltningsnivåa og lokale interessenter. Det blir foreslått å styrke verdsarvråda si rolle og å sikre meir føreseielege økonomiske rammer for dei som bur og driv næring i områda. Dokumentet er eit viktig bidrag til den nasjonale debatten om korleis Noreg skal forvalte sine mest verdifulle natur- og kulturområde på ein berekraftig måte i åra som kjem.