Framlegg til Geiranger-Herdalen landskapsvernområde: Verneplan og konsekvensutgreiing - Høyringsutkast

Denne rapporten utgjer det formelle verneplanframlegget og konsekvensutgreiinga for etableringa av Geiranger-Herdalen landskapsvernområde, publisert av Fylkesmannen i Møre og Romsdal i 2003. Dokumentet danna grunnlaget for den omfattande verneprosessen i eit av dei mest ikoniske fjordlandskapa i Noreg, og tek føre seg alt frå naturfaglege kvalitetar til samfunnsmessige konsekvensar for kommunane Fjord (tidlegare Norddal) og Stranda.

Rapporten skildrar eit landskap med ekstreme høgdeskilnader, der naturlege prosessar har forma djupe fjordar, bratte fjellsider og alpine høgfjellsområde. Det blir lagt særleg vekt på verdien av det biologiske mangfaldet, geologien og ikkje minst dei unike kulturminna knytte til den tradisjonelle bruken av fjordgardane og seterdalane. Verneframlegget vart utarbeidd som ein del av oppfølginga av UNESCO si verdsarvliste, der målet var å sikre langsiktig vern av dei visuelle og økologiske verdiane i området.

Ein sentral del av dokumentet er konsekvensutgreiinga, som analyserer korleis eit vern vil påverke lokalsamfunnet, landbruket, reiselivet og andre næringsinteresser. Det blir gjort greie for verneforskriftene og kva restriksjonar som blir lagde på tekniske inngrep, samstundes som det blir lagt til rette for vidareføring av tradisjonell hausting og beiting. Rapporten drøftar også balansegangen mellom det å vere eit verdsleiande turistmål og behovet for å skjerme sårbar natur mot for stor slitasje.

Dette framlegget er eit historisk og forvaltningsmessig viktig dokument som definerte rammene for det som i dag er eit av Noregs viktigaste verneområde. Det fungerer som ein referanse for forståinga av kva verdiar som ligg til grunn for vernevedtaket, og korleis samspelet mellom menneske og natur i Geiranger og Herdalen skal varetakast for framtidige generasjonar.