Økokyst – DP Nordsjøen, Årsrapport 2024

NIVA har på oppdrag frå Miljødirektoratet analysert oksygenutviklinga i norske fjordar over fleire tiår. Rapporten undersøker førekomsten av deoksygenering (oksygentap) i djupvatnet, ein prosess som er kritisk for marint liv. Sognefjorden, Hardangerfjorden og andre vestlandsfjordar er sentrale i analysen, då deira topografi med djupe basseng bak grunne tersklar gjer dei sårbafor dårleg vassutskifting.

Hovudfunna viser at mange terskelfjordar langs Vestlandet og nordover opplever ein negativ trend med minkande oksygennivå. Stigande havtemperaturar som følgje av klimaendringar er ein hovudårsak, då varmare vatn både held på mindre oksygen og skaper sterkare sjiktning som hindrar friskt, oksygenrikt overflatevatn i å blande seg ned i djupet. I enkelte fjordar vert dette forsterka av lokalt utslepp av organisk materiale, som forbruker oksygen når det vert brote ned på botnen.

Rapporten understrekar at sjølv om tilstanden i dei store, opne fjord-systema framleis er relativt god, er utviklinga i dei mindre terskelfjordane urovekkjande. For å sikre overlevinga til sårbar botnfauna og kommersielle fiskeartar, tilrår NIVA tettare overvaking av utsette fjordbasseng. Konklusjonen er at ein må sjå forvaltning av lokale utslepp i tett samanheng med dei overordna klimaendringane for å førebygge framtidig oksygensvinn i norske fjordar.