St.meld. nr. 62: Ny landsplan for nasjonalparker og andre større verneområder i Norge

Denne stortingsmeldinga frå 1992 presenterer den reviderte landsplanen for nasjonalparkar og andre større verneområde i Noreg. Dokumentet er eit vegvisande forvaltingsdokument som legg rammene for korleis norsk naturvern skulle utvikle seg dei komande tiåra, med eit mål om å sikre eit representativt utval av den norske naturen for framtida. Planen byggjer i stor grad på utgreiinga frå Statens naturvernråd (NOU 1986:13) og omfattar forslag til både nye nasjonalparkar, landskapsvernområde og utvidingar av eksisterande vern.

I meldinga blir det lagt vekt på at vernet ikkje berre skal varetaka spesielle naturfenomen, men sikre heilskaplege økosystem og store, samanhengande naturområde utan tyngre tekniske inngrep. Dokumentet drøftar behovet for vern i ulike landskapstypar, frå kyst og lågland til fjell og alpine strok. Ein sentral del av strategien er å tette hola i det eksisterande vernenettet, slik at alle dei viktigaste naturregionane i landet blir representerte i nasjonalparkplanen.

Stortingsmeldinga tek også føre seg dei samfunnsmessige sidene ved naturvern, inkludert tilhøvet til brukarinteresser som landbruk, reindrift, skogbruk og reiseliv. Det blir gjort greie for korleis verneplanar skal utarbeidast gjennom lokale prosessar, og korleis ein skal balansere omsynet til urørt natur med behovet for hausting og friluftsliv. Rapporten drøftar vidare forvaltinga av verneområda og viktigheita av informasjon og tilrettelegging for å fremje forståing for naturvern.

Dette dokumentet står som ein milepæl i norsk naturforvalting og har lagt grunnlaget for mange av dei nasjonalparkane vi kjenner i dag, slik som til dømes Jostedalsbreen og Forollhogna. Meldinga fungerer som eit historisk og fagleg referansepunkt for korleis staten har prioritert vern av fellesskapet sine naturressursar i eit langsiktig perspektiv.